مجالس مناظره وكلام تشكيل مىداد ودبير كل آن مجالس هشام بن الحكم ، ورياست علمي واداره آن مجالس به عهده وى بود " . علي بن إسماعيل كه يكى از بزرگان متكلمان اماميه ومعاصر با هشام بن حكم بوده وهارون الرشيد أو را زندانى ساخته بود هنگاميكه در زندان شنيد كه هارون هشام را تعقيب كرده وجديت در طلب أو دارد اظهار تأسف كرد وگفت " إنا لله وإنا إليه راجعون ، هشام بازوى ما وأستاذ ما ومورد توجه در بين ما بود اگر از بين برود علم از بين مىرود " . وچنان صيت شهرتش حوزه هاى علمي اسلامى را گرفته بود كه دانشمندان بنام با اينكه أو را نديده بودند چنانچه در مناظره اى از شخصي شكست مىخوردند حدس مىزدند كه آن شخص هشام بن الحكم است چون فقط أو را بعنوان قهرمان مناظرات مىشناختند چنان كه عمرو بن عبيد بصرى معتزلي پس از شكست در مناظره با هشام أو را نمىشناخت گفت : آيا تو هشام بن الحكم نيستى ؟ گفت نه . گفت آيا با هشام رفاقت ومجال است ندارى ؟ گفت نه . با اينكه هشام خود را معرفى نكرد بلكه اصرار داشت كه شناخته نشود از روش مناظره كه براي عمرو بن عبيد تازگى داشت وشكست خورد هشام را شناخت ومورد تكريمش قرار داده أو را در جاى خود نشانيد ومادامى كه هشام حضور داشت سكوت اختيار كرد . وما كيفيت مناظره اش را با أو در بخش مناظرات هشام خواهيم نوشت . ( 7 ) مؤلفات هشام بن الحكم مؤرخان ودانشمندان علم رجال مانند شيخ طوسي وعلامه حلى وابن نديم ونجاشي كتب بسيارى را به هشام نسبت داده اند كه حكايت از سعة علم واطلاعات وى نسبت به فنون مختلفه دانش مىنمايد ولى متأسفانه هيچ يك از مؤلفاتش در دست نيست ، چون حكومت جائره عباسى با تمام قوى به ضديت وطرفيت با شيعه برخاسته وآنان را مجبور به اختفا واستتار أفكار وعقايد خود مىكرد تا آنجا كه اگر به كسى زنديق وكافر